Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Şam’da düzenlenen ortak basın toplantısında yaptığı konuşmada, Bakan Fidan’a ve Türk heyetine “hoş geldiniz” diyerek, iki ülke arasındaki görüşmelerin kısa aralıklarla gerçekleştirilmesinin ortaklığın hızını ve stratejik işbirliğinin ulaştığı seviyeyi gösterdiğini ifade etti.

Türkiye’nin Suriye’nin yeni döneminde destek veren ilk ülkelerden biri olduğunu belirten Şeybani, “Suriye özgürleştiğinden itibaren, 2024 yılından itibaren ve Suriye’nin yeni gidişatı ve dönüşümü çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti kapılarını ve elçiliklerini Suriye’de, Şam’da açan ilk ülkelerdendi ve desteklerini sağladı.” dedi.

Türkiye’nin uluslararası platformlarda Suriye halkının yaşadığı sıkıntıların giderilmesi ve yaptırımların kaldırılması için çaba gösterdiğini belirten Şeybani, bu desteğin unutulmayacağını söyledi.

Ankara ve Şam arasında son dönemde çok sayıda üst düzey görüşme gerçekleştirildiğini aktaran Şeybani, onlarca başkanlık ve bakanlık düzeyinde toplantı yapıldığını, yaklaşık 40 anlaşma ve iyi niyet anlaşmasına imza atıldığını ve karşılıklı heyetlerin birçok kez bir araya geldiğini belirtti.

Şeybani, “Bu da daha öncesinde görülmediği kadar bir derinliğe ilişkimizin sahip olduğunu ortaya koymaktadır” ifadelerini kullandı.

Enerji ve elektriğin iki ülke vatandaşlarının hayatına doğrudan dokunan önemli başlıklardan biri olduğunu kaydeden Şeybani, Halep ile Gaziantep arasında kurulan bağlantıların ve Bab el-Hava ile Selam sınır kapıları arasındaki işbirliğinin önemine işaret etti.

Türkiye’nin enerji, elektrik, altyapı ve hizmet sektörlerinde Suriye’ye yönelik çeşitli destekler sağladığını belirten Şeybani, yaklaşık 70 bin Suriyelinin Türkiye’den ülkelerine geri döndüğünü söyledi.

Şeybani, iki ülke arasında Ortak Yüksek Stratejik İşbirliği Konseyi’nin aktif hale getirilmesinin hedeflendiğini belirterek, konsey kapsamında siyasi, diplomatik, ekonomik ve güvenlik alanlarının yanı sıra enerji, eğitim, kültür ve geri dönüş konularında da işbirliği yapılacağını söyledi.

Konseyin dönemsel olarak çalışacağını ve alınan kararların takibini yapacak bir genel sekreterliğin bulunacağını ifade eden Şeybani, buna bağlı olarak çok sayıda teknik komite ve alt komitenin oluşturulacağını aktardı.

Enerji alanında gaz, elektrik ve su bağlantılarını kapsayan kapsamlı bir stratejinin ele alınacağını belirten Şeybani, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılmasının hedeflendiğini söyledi.

Şeybani, “4 milyar doları geçen seneki ticari mübadelenin 10 milyar dolara ulaşmasını hedefliyoruz” dedi.

Üretim alanında ortaklıklar geliştirilmesi ve özellikle sınır bölgelerinde ortak sanayi bölgeleri kurulması yönünde çalışmalar yapılacağını belirten Şeybani, geri dönüş konusunda da çalışma, barınma ve istihdam başlıklarını kapsayan bütüncül projeler hazırlanacağını ifade etti.

Şeybani ayrıca Suriye’nin Ankara’daki büyükelçiliğinin yeniden açılmasının da gündemde olduğunu belirterek, bunun öncelikli konulardan biri olduğunu söyledi.

Şeybani, Türkiye ile yürütülen stratejik işbirliğinin bölgesel gelişmeler dikkate alınarak sürdürülmesi gerektiğini belirtti.

İsrail’in Suriye’nin güneyinde zaman zaman ihlaller gerçekleştirdiğini, köylere saldırılar düzenlediğini ve mülklere zarar verdiğini belirten Şeybani, bu saldırıların Suriye devletini hedef aldığını söyledi.

Şeybani, “Bu da açık bir şekilde bölgemizin maalesef zayıflığı ve dağınıklığının bir neticesidir” diye konuştu.

Suriye’nin saldırılar karşısındaki tutumunun değişmediğini belirten Şeybani, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na bağlı olduklarını ifade etti. Şeybani, İsrail’in 8 Aralık 2024 sonrasında girdiği bölgelerden çekilmesi çağrısında bulundu.

Türkiye’nin İsrail’in saldırılarına karşı tutumunu değerli bulduklarını belirten Şeybani, Ankara’nın 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın uygulanması yönündeki tutumuyla Suriye’ye destek verdiğini söyledi.

Suriye’nin egemenliğiyle kendi ulusal yol haritasını ortaya koyduğunu ve yatırımlarını kalkınma hedefleri doğrultusunda gerçekleştirdiğini belirten Şeybani, ülkedeki yeniden yapılanma sürecinin sürdüğünü söyledi.

Şeybani, çeşitli ülkelerin büyükelçiliklerini yeniden açmaya başlamasının ve Suriyeli ailelerin ülkelerine dönmesinin bu sürecin göstergeleri arasında olduğunu ifade etti.

Türkiye ile diplomatik ilişkileri daha geniş ve kurumsal bir çerçeveye taşımak istediklerini belirten Şeybani, Fidan’ın ziyaretinden dolayı teşekkür etti.

Basın toplantısında bir gazetecinin Türkiye-Suriye ilişkilerinin geleceği ve istişare ve koordinasyon mekanizmasının çalışma başlıklarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Şeybani, Türk Dışişleri Bakanlığı ile yürütülen çalışmaların “son derece ileri düzeyde” olduğunu söyledi.

İlişkilerin diplomatik gelişmelere paralel olarak farklı alanlarda da ilerletilmesi gerektiğini belirten Şeybani, Türkiye ve Suriye arasındaki işbirliğinin hızlandırılması gerektiğini kaydetti.

Türkiye ile Suriye arasında uzun bir sınır bulunduğunu ve iki ülkeyi birbirine bağlayan çok sayıda ortak unsur olduğunu dile getiren Şeybani, savaş döneminde Türkiye’nin Suriyelilere kapılarını açtığını hatırlattı.

Şeybani, Türkiye’de bulunan Suriyelilerin gelecekte iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesinde önemli bir unsur olacağını belirterek, “Bütün bu siyasi irade, bu rağbet, bu isteği kanunlara ve yasalara dönüştürüp yürürlüğe geçirmek. Sadece medyada kalmayıp vatandaşlarımıza da yansımasını göreceğiz” ifadelerini kullandı.

Şeybani, Suriye’nin istikrarını hedef alan saldırıların ülkenin yeniden inşa sürecindeki iradesini kırmadığını söyledi.

Suriye’nin yeniden imar ve inşa için büyük çaba gösterdiğini belirten Şeybani, İsrail tarafından gerçekleştirildiğini savunduğu saldırıların sürdüğünü ifade etti.

Ebu Zuhur Üssü’ne yönelik saldırıyı da bu kapsamda değerlendiren Şeybani, “Ancak bu üssün hedef alınması hiçbir şekilde ne hukuka ve hiçbir meşruiyeti olmayan ve başkasına saygı duymayan bir saldırı niteliğindeydi” dedi.

Şeybani, İsrail’in saldırılarının Türkiye-Suriye ilişkilerine zarar vermediğini vurgulayarak, “İlişkilerimiz daha iyi noktaya gidiyor, herkes bunu görüyor” ifadelerini kullandı.

Uluslararası toplumdan Suriye’ye destek vermesini isteyen Şeybani, İsrail tarafından gerçekleştirildiğini belirttiği saldırıların durdurulması ve 8 Aralık sonrasında girilen bölgelerden çekilme çağrısında bulundu.

Şeybani, Suriye’nin güvenlik ve istikrarının sağlanmasının bölgenin geneline de olumlu yansıyacağını belirterek, uluslararası hukuka saygı gösterilmesi ve Suriye’nin yeniden yapılanma sürecine fırsat verilmesi gerektiğini söyledi.